واکسن گارداسیل چیست و چه کاربردی دارد؟

واکسن گارداسیل یکی از انواع واکسن HPV است که با زدن آن می‌توانید خود را از ابتلا به برخی بیماری‌ها بیمه کنید.

به گزارش سایت خوبو، واکسن گارداسیل و نوع جدید آن که گارداسیل ـ ۹ است در سال‌های اخیر به تولید انبوه رسیده است، یکی از انواع واکسن‌های HPV است که با زدن آن می‌توانید خود را از ابتلا به بیماری‌هایی مانند زگیل تناسلی و سرطان‌ها مخصوصا سرطان دهانۀ رحم، بیمه کنید. برای آشنایی کامل با واکسن گارداسیل، ابتدا لازم است تا با ویروس HPV آشنا شوید. پس با ما همراه باشید.

ویروس HPV

بسیاری از عفونت‌ها از طریق تماس با پوست فرد آلوده به ما منتقل می‌شود که «ویروس پاپیلومای انسانی» یا همان «HPV» یکی از انواع همین نوع از ویروسهای عفونی است که از طریق دهان، حلق، تماسهای جنسی یا اندامهای تناسلی به فرد دیگر منتقل می‌شود. برای این ویروس نام دیگری نیز در نظر گرفته‌اند و آن را «عفونت جنسی» که قابلیت انتقال دارد نیز می‌شناسند. با سهل‌انگاری و اهمیت ندادن به درمان این عفونت، در انتها منجر به تشکیل زگیلهای تناسلی یا سرطان مقعد و رحم می‌شود. حال که با ویروس HPV آشنا شدیم، بهتر می‌توانیم در مورد واکسن گارداسیل صحبت کنیم.

واکسن گارداسیل چیست؟

این واکسن که توسط شرکت داروسازی «مرک اند کو.» که یکی از بزرگترین شرکت‌های داروسازی جهان است، در سال ۲۰۰۶ توانست مجوزهای پزشکی لازم را برای تولید و پخش در بازار دارو بگیرد. واکسن گارداسیل در برابر ویروس عفونت جنسی یک سد محافظ ایجاد می‌کند و مانع از ابتلای انسان به این بیماری عفونی می‌شود.

واکسن گارداسیل در مقابل چهار تیپ از ویروس HPV با شماره‌های ۶، ۱۱، ۱۶ و ۱۸ و واکسن «گارداسیل ـ ۹» در مقابل پنج تیپ بیشتر از این ویروس یعنی تیپ‌های ۳۱، ۳۳، ۴۵، ۵۲ و ۵۸ سد مقاومتی برای بدن ایجاد می‌کند. لازم است بدانید که اغلب ویروسهای تیپ ۶ و ۱۱ عامل زگیلهای تناسلی و ویروسهای تیپ ۱۶ و ۱۸ باعث ایجاد سرطان دهانۀ رحم می‌شوند.

برخلاف تصور رایج، واکسن گارداسیل حاوی ویروس کشته‌شده یا ضعیف‌شدۀ این بیماری نیست بلکه حاوی ذراتی شبیه ویروس پاپیلومای انسانی است و از پروتئین دیواره خارجی ويروس بدست می‌آید.

واکسن گارداسیل در برابر چه بیماری هایی اثربخش است؟

گارداسیل واکسن تزریقی است که به محافظت در برابر بیماری‌های اشاره شده در زیر که ناشی از ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) استفاده می‌شود:

• سرطان دهانه رحم، مقعد و واژن
• زگیل ناحیه تناسلی

انواع واکسن گارداسیل

در حال حاضر سه نوع واکسن گرداسیل با ظرفیت‌های ۹، ۴ و ۲ در دنیا وجود دارد که به ترتیب با نامهای تجاری «گارداسیل ـ ۹»، «گارداسیل» و «سِرواریکس» به فروش می‌رسند. هر چه ظرفیت واکسن گارداسیل بالاتر باشد، قیمت آن نیز بیشتر می‌شود.
این هر سه واکسن در برابر انواع ویروسهای نوع ۱۶ و ۱۸ که علت اکثر سرطانها می‌شوند مقاومت ایجاد می‌کنند.

گارداسیل چگونه استفاده می‌شود؟

این واکسن یک سوسپانسیون تزریقی است که در ویال یا سرنگ از پیش پر ‌شده موجود است. این واکسن که نوع جدیدتری از واکسن گارداسیل است معمولاً بر اساس یک برنامه دو دوز یا برنامه سه دوز برای مردان و زنان ۹ تا ۱۴ ساله و یک برنامه سه دوز برای مردان و زنان بالای ۱۵ سال تجویز می‌شود.

برای یک برنامه «دو دوز»، دوز دوم باید بین پنج تا سیزده ماه پس از اولین دوز تجویز شود. برای یک برنامه «سه دوز»، دوز دوم باید دو ماه بعد از اول و سومین چهار ماه بعد از دوم تجویز شود. همیشه باید حداقل «یک ماه» بین دوز اول و دوم و حداقل «سه ماه» بین دوز دوم و سوم فاصله باشد و همه دوزها باید ظرف یک سال داده شوند.

این واکسن به صورت تزریقی در عضله، ترجیحاً در شانه یا ران تزریق می‌شود. به یاد داشته باشید که واکسن را فقط می‌توان با نسخۀ پزشک تهیه کرد.

بازه سنی تزریق واکسن گارداسیل

هر فرد بالای ۹ سال می‌تواند این واکسن را تزریق کند به شرط اینکه دچار نقص سیستم ایمنی یا باردار نباشد. طبق توصیه پزشکان، بهترین زمان برای تزریق این واکسن، بنا به تشخیص والدین در سنی است که هنوز فعالیتهای جنسی فرزندشان شروع نشده است.

در دستورالعملهای بین‌المللی پزشکی، بهترین سن برای تزریق این واکسن در زنان از ۱۱ تا ۲۶ سالگی و برای مردان از ۱۰ تا ۲۱ سالگی ذکر شده است هرچند که اگر شخصی در این سنین از تزریق این واکسن غافل شود، امکان تزریق آن تا سن ۴۵ سالگی نیز وجود دارد.

واکسن گارداسیل برای مردان

گرچه این واکسن بیشتر در زنان استفاده می‌شود، اما مطالعات جدید دانشمندان نشان داده است که مردان نیز باید به اهمیت این واکسن پی برده و اقدام به تزریق آن نمایند. طبق گزارش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای جهانی، عفونت HPV می‌تواند مرد و زن را درگیر کند زیرا مردان و زنان تقریباً به یکسان تحت تأثیر این ویروس قرار می‌گیرند.

همچنین طبق یافته‌های آزمایشگاهی مشخص شده است که تومورهای گردن و گلو در مردان شایع‌تر از زنان است و این واکسن می‌تواند از ابتلا به سرطان آلت تناسلی در مردان نیز کاملا موثر باشد.

چه کسانی نباید واکسن گارداسیل را دریافت کنند؟

واکسن گارداسیل یا HPV برای زنان باردار یا افرادی که بیماری متوسط یا شدید دارند توصیه نمی‌شود. در صورت داشتن هر گونه حساسیت شدید به پزشک خود اطلاع دهید. همچنین، اگر واکنش آلرژیک تهدیدکننده به هر یک از اجزای واکسن یا دوز قبلی واکسن داشته‌اید، نباید واکسن را دریافت کنید.

اگر از قبل فعالیت جنسی داشته‌اید، آیا واکسن گارداسیل تاثیرگذار است؟

بله؛ حتی اگر قبلاً یک سویه از عفونت HPV را داشته‌اید، باز هم می‌توانید از تزریق واکسن سود ببرید زیرا می‌تواند از شما در برابر سایر سویه‌هایی که هنوز به آنها مبتلا نشده‌اید محافظت کند. با این حال، هیچ یک از واکسن‌ها نمی توانند عفونت HPV موجود را درمان کنند. واکسن‌ها فقط از شما در برابر سویه‌های خاصی از HPV محافظت می‌کنند که قبلاً در معرض آن قرار نگرفته‌اید.

آیا واکسن گارداسیل، خطرات یا عوارض جانبی برای سلامتی دارد؟

در بسیاری از مطالعات مشخص شده است که واکسن HPV ایمن است. به طور کلی، اثرات جانبی در صورت بروز معمولاً خفیف هستند. شایع ترین عوارض جانبی واکسن HPV شامل درد، تورم یا قرمزی در محل تزریق است.

در موارد نادر، پس از تزریق واکسن احساس سرگیجه رخ می‌دهد. نشستن به مدت ۱۵ دقیقه پس از تزریق می تواند خطر سرگیجه و بی‌حال شدن را کاهش دهد. همچنین بر برخی از موارد سردرد، حالت تهوع، استفراغ، خستگی یا ضعف نیز ممکن است رخ بدهد.

مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری و همچنین سازمان غذا و دارو به طور مرتب به نظارت بر واکسن‌ها برای جلوگیری از مشکلات غیرمعمول یا عوارض جانبی می‌پردازند.

آیا واکسن HPV برای ثبت‌نام در مدرسه لازم است؟

واکسن HPV بخشی از برنامه روتین واکسن‌های دوران کودکی است. اینکه آیا واکسن به یک الزام ثبت‌نام در مدرسه تبدیل می شود یا خیر، بر اساس تصمیم‌گیری‌های کلان کشورها ممکن است صورت بگیرد.

آیا تزریق واکسن گارداسیل جایگزین چکاپ‌های دوره‌ای خانم‌ها است؟

این واکسن قرار نیست جایگزین تست پاپ اسمیر و غربالگری سرطان دهانه رحم باشد. غربالگری معمول سرطان دهانه رحم از طریق آزمایش پاپ آزمایشی منظم که از سن ۲۱ سالگی شروع می‌شود، بخش مهمی از مراقبتهای بهداشتی پیشگیرانه است.این واکسن تنها جهت پیشگیری از ابتلا به بیماریهای مقاربتی و پیشگیری از بروز سرطان است.

واکسن گارداسیل در ایران

همزمان با تهیه بروشورهای آموزشی در بیمارستان‌ها و توصیه‌های پزشکی در رسانه‌های داخلی، واکسن گارداسیل ـ که در واقع نوع چهار ظرفیتی آن است ـ در کشور ما به خوبی شناخته شده است و بیشتر افراد واکسن گارداسیل را به عنوان واکسن HPV می‌شناسند.

همچنین از آنجایی که زگیل تناسلی شایع‌ترین بیماری ناحیۀ جنسی است، با افزایش سطح آگاهی مردم مخصوصا جوانان نسبت به این عفونت جدی پوستی، میزان استفاده و تقاضا برای تزریق آن در سال‌های اخیر بیش از پیش شده است.

قیمت واکسن گارداسیل

برای ایمن شدن در برابر پاپیلومای انسانی باید سه دز واکسن دریافت کرد. در بازار داروی ایران، قیمت هر دوز واکسن خارجی بین ۲.۰۰۰.۰۰۰ تا ۲.۵۰۰.۰۰۰ متغیر است. واکسن ایرانی گارداسیل نیز با قیمت هر دوز ۴۰۰.۰۰۰ تا ۵۰۰.۰۰۰ تومان در دسترس مراجعه‌کنندگان است. البته لازم به ذکر است که نمونۀ خارجی موجود در بازار ایران از نوع چهار طرفیتی و نمونۀ ایرانی آن از نوع دو ظرفیتی است.

منابع

برای ترجمه و نگارش این مقاله در سایت خوبو از منابع معتبر زیر استفاده کرده‌ایم:

• Daily Med: GARDASIL, human papillomavirus quadrivalen
• HPV vaccine: Who needs it, how it works
• Cancer.gov – Human Papillomavirus (HPV) Vaccines
• Centers for Disease Control and Prevention Website: HPV Vaccination
• WebMD Website: HPV Vaccine for Adults

بیشتر بخوانید

• نقش تغذیه بر سلامت روان همراه با توصیه‌های تغذیه‌ای
• درمان خانگی ترک پاشنه پا با ۳ کرم دست‌ساز