اثر شبکه Network Effect در ارزهای دیجیتال چیست؟

تاثیر شبکه یا Network Effect به زمانی گفته میشود که یک ارز دیجیتال در زمانی خاص، محبوبیت بیشتری به نسبت سایر پروژه ها دارد. ممکن است دیده باشید در پروژه های قدیمی بازار ارزهای دیجیتال، آن ارز از قدرت و کارایی بالایی برخوردار نیست و از ساختار قدیمی در شبکه بلاکچین خود دارد، اما قیمت آن ارز از ارزهایی که جدیدتر هستند و بلاکچین و الگوریتم های به مراتب بهتری دارند، بالاتر است که این موضوع را میتوان به اثر شبکه یا Network effect نسبت داد.

شاید شبکه Orkut را بیاد داشته باشید، این شبکه به دلیل آنکه کاربری نداشت و محبوبیت خود را از دست داده بود تعطیل شد و تاثیر شبکه را در خود دید!

درخصوص ارزهای دیجیتال تاثیر شبکه بسیار با اهمیت است، هرچه تعداد کاربران یک شبکه بیشتر باشد و محبوبیت آن بالاتر باشد، قیمت ارز دیجیتال در آن شبکه بالاتر رفته و دارندگان آن ارز دیجیتال سود بیشتری میکنند. عوامل متعددی میتواند بر روی محبوبیت یک شبکه تاثیرگذار باشد، از این عوامل میتوان به بلاکچین کارا، ارزش هایی که بلاکچین ایجاد میکند و سایر عوامل اشاره کرد. با عرضه این عوامل توسط توسعه دهندگان محبوبیت شبکه افزایش یافته و کاربران را مجاب به شرکت و خرید آن توکن ها میکند که همین عامل باعث بالا رفتن ارزش شبکه است.

اثر شبکه چیست؟

با توجه به موارد گفته شده در بالا، اضافه شدن حتی یک کاربر به شبکه یاعث افزایش محبوبیت شبکه خواهد شد و با تشویق کاربران به افزوده شدن به شبکه، آن شبکه با ارزش تر خواهد شد.

یکی از بهترین مثال ها در اثر شبکه ارز دیجیتال بیت کوین است. بیت کوین با فناوری سال 2009 توسط ساتوشی ناکاموتو ارائه شد و بعد از آن بلاکچین ها و ارزهای متعددی آمدند که مشکلات بیت کوین در مقیاس پذیری را برطرف کردند، اما بیت کوین به دلیل اولین ارز دیجیتال ارائه شده و با لقب خود که طلای ارزهای دیجیتال است، کاربران بسیاری آن را پیروی کرده اند که همین امر باعث بالا رفتن ارزش بیت کوین شده است. بنابراین تاثیر شبکه را در بلاکچین بیت کوین به وضوح میتوانید ببینید.

اثرات منفی شبکه

در صورت طراحی درست و خوب یک بلاکچین در صورت اضافه شدن هر کاربر جدید به شبکه، ارزش شبکه افزایش می یابد، اما گاهی ممکن است با طراحی اشتباه یک شبکه، با افزوده شدن هر کاربر به شبکه، اتفاق بدی بیافتد. به عنوان مثال در شبکه اتریوم برای هر تراکنش در این شبکه پاداش گس به ماینرها که وظیقه ولیدیت کردن تراکنش ها را دارند، پرداخت میگردد. حال در صورتیکه تعداد کاربران شبکه در اتریوم افزایش یابد هزینه تراکنش ها و کارمزدهای پرداختی شبکه بسیار بالا میرود که همین امر ممکن است باعث شود کاربران از کار کردن با آن شبکه دست بکشند که از اثرات مخرب تاثیر شبکه است.

البته اتریوم، در بروزرسانی خود که در سال 2022 قرار است انجام شود و با ارائه اتریوم 2 و با ارائه پروپوزال EIP-1559 و استفاده از شاردینگ و حذف ماینرها و تغییر الگوریتم خود به اثبات سهام PoS که از الگوریتم های اجماع است، به دنبال برطرف کردن مشکل کارمزد گس شبکه است که با این تغییرات مشکلات پیش آمده بر اثر تاثیران شبکه در اتریوم از بین خواهد رفت.