سه گانه (فوتبال)

سه گانه (Treble) اصطلاحی در ورزش فوتبال است و زمانی به کار می‌رود که یک تیم بتواند در سه جام مختلف در طول یک فصل به قهرمانی دست یابد.

به گزارش خوبو، سه گانه معمولاً شامل قهرمانی در مسابقات لیگ، جام حذفی و یک جام قاره‌ای است. سه گانه داخلی نیز شامل قهرمانی در سه جام داخل کشور است که معمولاً شامل لیگ، جام حذفی و یک مسابقه دیگر داخلی همچون لیگ کاپ است.

مسابقاتی که به صورت یک بازی یا دو بازی برگزار می‌شود مثل سوپرجام کشورهای مختلف، سوپرجام اروپا، جام باشگاه های جهان، جام بین قاره ای، ریکوپا سودآمریکانا و …، به طور معمول به عنوان بخشی از سه گانه محسوب نمی‌شود.

باشگاه هایی که موفق به کسب سه گانه شدند

در این جا به بررسی باشگاه‌هایی می‌پردازیم که موفق شده‌اند، سه گانه باشکوه قاره ای را کسب کنند که شامل قهرمانی در لیگ، جام حذفی و معتبرترین جام قاره‌ای می‌شود.

قاره اروپا

باشگاه سلتیک اسکاتلند تحت هدایت جوک استاین در فصل 1966/67 به اولین باشگاهی تبدیل شد که موفق به کسب سه گانه می‌شود و تنها باشگاه اروپایی است که موفق به ثبت کوئینتیپل (Quintuple) یا پنج گانه می‌شود. پنج گانه این تیم شامل قهرمانی در لیگ اسکاتلند، جام حذفی اسکاتلند، لیگ کاپ اسکاتلند، سوپرجام اسکاتلند و جام باشگاه های اروپا می‌شود.

آژاکس با مربیگری اشتفان کواکس، آیندهوون با مربیگری گاس هیدینک، منچستریونایتد با مربیگری سر الکس فرگوسن، بارسلونا با مربیگری پپ گواردیولا، اینتر میلان با مربیگری ژوزه مورینیو، بایرن مونیخ با مربیگری یوپ هاینکس، بارسلونا با مربیگری لوییز انریکه و بایرن مونیخ با مربیگری هانسی فلیک دیگر باشگاه‌هایی هستند که موفق به ثبت سه گانه شده‌اند.

منچسترسیتی با مربیگری پپ گواردیولا در فصل 2022/23 آخرین باشگاهی است که سه گانه کسب کرد. پپ گواردیولا با این موفقیت به اولین مربی تبدیل شد که دو بار و با دو تیم مختلف موفق به کسب سه گانه می‌شود.

نام باشگاه	تعداد	فصل	جام ها
بارسلونا (اسپانیا)	2	2008/09, 2014/15	لالیگا، کوپا دل ری، لیگ قهرمانان اروپا
بایرن مونیخ (آلمان)	2	2012/13, 2019/20	بوندسلیگا، دی اف بی پوکال، لیگ قهرمانان اروپا
سلتیک (اسکاتلند)	1	1966/67	لیگ اسکاتلند، جام حذفی اسکاتلند، جام باشگاه های اروپا
آژاکس (هلند)	1	1971/72	اردیویسه، جام حذفی هلند، جام باشگاه های اروپا
آیندهوون (هلند)	1	1987/88	اردیویسه، جام حذفی هلند، جام باشگاه های اروپا
منچستریونایتد (انگلیس)	1	1998/99	لیگ برتر انگلیس، جام حذفی انگلیس، لیگ قهرمانان اروپا
اینتر میلان (ایتالیا)	1	2009/10	سری آ، کوپا ایتالیا، لیگ قهرمانان اروپا
منچسترسیتی (انگلیس)	1	2022/23	لیگ برتر انگلیس، جام حذفی انگلیس، لیگ قهرمانان اروپا

در سال 1984، لیورپول تحت هدایت جو فاگان نیز فاتح سه جام شد. این تیم موفق به قهرمانی در جام باشگاه های اروپا، لیگ انگلیس و لیگ کاپ شد، اما چون قهرمان جام حذفی انگلیس نشد، در این لیست قرار نگرفته است.

سایر قاره ها

دو باشگاه آسیایی، شش باشگاه آفریقایی، سه باشگاه کونکاکاف و سه باشگاه اقیانوسیه نیز تاکنون موفق به کسب سه گانه (قهرمانی لیگ، قهرمانی جام حذفی و قهرمانی معتبرترین رقابت قاره ای) شده‌اند. الاهلی مصر و آکلند سیتی نیوزیلند با سه بار کسب سه گانه رکورددار هستند.

قاره	نام باشگاه	تعداد	سال/فصل
آسیا	یومیوری (ژاپن)	1	1987
آسیا	الهلال (عربستان)	1	2019/20
آفریقا	الاهلی (مصر)	3	2005/06, 2006/07, 2019/20
آفریقا	انگلبرت (جمهوری دموکراتیک کنگو)	1	1967
آفریقا	ویتا کلوب (زئیر)	1	1973
آفریقا	مولودیه (الجزایر)	1	1976
آفریقا	هارتس آو اوک (غنا)	1	2000
آفریقا	الترجی الریاضی (تونس)	1	2011
کونکاکاف	کروز آزول (مکزیک)	2	2
کونکاکاف	دفنس فورس (ترینیداد و توباگو)	1	1985
کونکاکاف	مونتری (مکزیک)	1	2019/20
اقیانوسیه	آکلند سیتی (نیوزیلند)	3	2005/06, 2013/14, 2014/15
اقیانوسیه	ویتاکر یونایتد (نیوزیلند)	1	2007/08
اقیانوسیه	هینگن اسپورت (نیو کالدونیا)	1	2019

سه گانه داخلی

سه گانه داخلی اصولاً به قهرمانی در مسابقات لیگ، جام حذفی و یک جام معتبر داخلی دیگر (مانند لیگ کاپ) توسط یک باشگاه در یک فصل رقابت‌ها اطلاق می‌شود. باشگاه های زیادی تاکنون موفق به کسب سه گانه داخلی در سرتاسر جهان شده اند.

دو باشگاه سلتیک و رنجرز اسکاتلند به ترتیب با کسب هشت و هفت سه گانه داخلی در میان تمام باشگاه‌ها رکورددار هستند. لینفیلد ایرلند شمالی، کیتچی هنگ کنگ و بوریرام یونایتد تایلند نیز پنج بار موفق به کسب سه گانه داخلی شده است.

پاری سن ژرمن فرانسه با قهرمانی در لیگ 1، جام حذفی و لیگ کاپ فرانسه در فصول 2014/15، 2015/16، 2017/18 و 2019/20، چهار سه گانه داخلی در کارنامه دارد.

اتلتیک بیلبائو اسپانیا در فصل 1930/31 موفق به کسب قهرمانی در لالیگا، کوپا دل ری و بیسکای چمپیونشیپ شد و به تنها باشگاه اسپانیایی با سه گانه داخلی تبدیل شد.

بایرن مونیخ آلمان در فصل 1999/2000 موفق به کسب سه گانه داخلی شامل بوندسلیگا، دی اف بی پوکال و دی اف ال لیگاپوکال شد.

منچسترسیتی در فصل 2018/19 موفق به کسب سه گانه داخلی لیگ برتر، جام حذفی و لیگ کاپ انگلیس شد و به تنها باشگاه انگلیسی تبدیل شد که چنین افتخاری کسب می‌کند.