ترازنامه در مقابل صورت سود و زیان؛ تفاوت چیست؟

ترازنامه و صورت سود و زیان (P&L) دو مورد از سه صورت‌های مالی هستند که شرکت‌ها به طور منظم منتشر می‌کنند. چنین اظهاراتی یک سابقه مداوم از وضعیت مالی یک شرکت ارائه می‌دهد و توسط اعتباردهندگان، تحلیلگران بازار و سرمایه‌گذاران برای ارزیابی سلامت مالی و پتانسیل رشد یک شرکت استفاده می‌شود. سومین صورت مالی، صورت جریان نقدی نامیده می‌شود.

ترازنامه Balance Sheet

ترازنامه دارایی‌ها، بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام شرکت را در یک مقطع زمانی خاص گزارش می‌کند. مبنایی برای محاسبه نرخ بازده و ارزیابی ساختار سرمایه شرکت فراهم می‌کند. این صورت مالی تصویری از مالکیت و بدهی یک شرکت و همچنین میزان سرمایه‌گذاری سهامداران ارائه می‌دهد.

ترازنامه منابع یا دارایی‌های یک شرکت را نشان می‌دهد و همچنین نحوه تامین مالی آن دارایی‌ها را نشان می‌دهد – چه از طریق بدهی تحت بدهی‌ها یا از طریق انتشار سهام همانطور که در حقوق صاحبان سهام نشان داده شده است. ترازنامه به سرمایه‌گذاران و اعتبار‌دهندگان تصویری از چگونگی استفاده موثر مدیریت شرکت از منابع آن ارائه می‌دهد. درست مانند سایر صورت‌های مالی، ترازنامه برای انجام تجزیه و تحلیل مالی و محاسبه نسبت‌های مالی استفاده می‌شود. در زیر چند نمونه از اقلام موجود در ترازنامه معمولی آورده شده است.

حقوق صاحبان سهام Shareholder Equity

حقوق صاحبان سهام برابر با کل دارایی‌های شرکت منهای کل بدهی‌های آن است و یکی از رایج‌ترین معیارهای مالی است که توسط تحلیلگران برای تعیین سلامت مالی یک شرکت استفاده می‌شود. حقوق صاحبان سهام نشان‌دهنده ارزش خالص یک شرکت است، یعنی مبلغی که در صورت انحلال تمام دارایی‌های شرکت و بازپرداخت تمام بدهی‌های آن به سهامداران بازگردانده می‌شود. سود انباشته تحت حقوق صاحبان سهام ثبت می‌شود و به درصد سود خالصی اشاره دارد که به عنوان سود سهام پرداخت نشده است اما توسط شرکت برای سرمایه‌گذاری مجدد در کسب و کار اصلی خود یا پرداخت بدهی نگهداری می‌شود.

تراز آزمایشی در مقابل ترازنامه

توجه به این نکته مهم است که تراز آزمایشی با ترازنامه متفاوت است. این یک گزارش داخلی است که در بخش حسابداری باقی می‌ماند. از سوی دیگر، ترازنامه یک صورت مالی است که بین سایر بخش‌ها، سرمایه‌گذاران و وام‌دهندگان توزیع می‌شود. تراز آزمایشی اطلاعات مالی را در سطح حساب، مانند حساب‌های دفتر کل ارائه می‌کند و در نتیجه جزئی‌تر است. در نهایت، اطلاعات موجود در تراز آزمایشی برای تهیه صورت‌های مالی دوره مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در مقابل، ترازنامه چندین حساب را جمع می‌کند و تعداد دارایی‌ها، بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام را در سوابق حسابداری در یک زمان خاص خلاصه می‌کند. ترازنامه شامل هزینه‌های معوق، درآمد تعهدی و ارزش سهام پایانی است، در حالی که تراز آزمایشی اینگونه نیست. علاوه بر این، ترازنامه باید از قالب استانداردی که در یک چارچوب حسابداری توضیح داده شده است، مانند استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی (IFRS) یا اصول پذیرفته شده حسابداری (GAAP) پیروی کند.

صورت سود و زیان (P&L)

صورت‌حساب P&L که اغلب به عنوان صورت سود و زیان از آن یاد می‌شود، یک صورت مالی است که درآمدها، هزینه‌ها و هزینه‌های متحمل شده در یک دوره زمانی خاص، معمولاً یک سال مالی یا سه ماهه را خلاصه می‌کند. این سوابق اطلاعاتی در مورد توانایی (یا فقدان آن) یک شرکت برای ایجاد سود از طریق افزایش درآمد، کاهش هزینه‌ها یا هر دو ارائه می‌دهند. نام‌های متعدد صورت‌حساب P&L شامل «صورت سود و زیان»، «بیانیه عملیات»، «بیانیه نتایج مالی» و «صورت درآمد و هزینه» است.

سود و زیان تحقق یافته

بیانیه P&L سود یا زیان محقق شده شرکت را برای دوره زمانی مشخص با مقایسه کل درآمدها با کل هزینه‌ها و مخارج شرکت نشان می‌دهد. با گذشت زمان می‌تواند توانایی یک شرکت را برای افزایش سود خود، یا از طریق کاهش هزینه‌ها و یا افزایش فروش، نشان دهد. شرکت‌ها صورت‌های P&L را سالانه در پایان سال مالی شرکت منتشر می‌کنند و همچنین ممکن است آنها را به صورت فصلی منتشر کنند. حسابداران، تحلیلگران و سرمایه‌گذاران یک بیانیه P&L را با دقت مطالعه می‌کنند و جریان نقدی و قابلیت‌های تامین مالی بدهی را بررسی می‌کنند.

درآمدها و هزینه‌ها

از دیدگاه حسابداری، درآمدها و هزینه‌ها در صورت وقوع در صورت‌حساب P&L فهرست می‌شوند، نه زمانی که پول وارد یا خارج می‌شود. یکی از جنبه‌های سودمند بیانیه P&L به طور خاص این است که از درآمدها و هزینه‌های عملیاتی و غیرعملیاتی استفاده می‌کند، همانطور که توسط خدمات درآمد داخلی (IRS) و GAAP تعریف شده است.

ترازنامه در مقابل صورت سود و زیان

اگرچه ترازنامه و صورت حساب P&L حاوی برخی از اطلاعات مالی یکسان – از جمله درآمدها، هزینه‌ها و سودها هستند – تفاوت‌های مهمی بین آنها وجود دارد. در اینجا یکی از موارد اصلی است: ترازنامه دارایی‌ها، بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام را در یک مقطع زمانی خاص گزارش می‌کند، در حالی که یک صورت P&L درآمدها، هزینه‌های یک شرکت را در یک دوره زمانی خاص خلاصه می‌کند.

هدف هر بیانیه

هر سند برای اهداف کمی متفاوت ساخته شده است. ترازنامه‌ها به طور گسترده‌تری ساخته می‌شوند و آنچه را که شرکت مالک و بدهکار است و همچنین سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت را نشان می‌دهد. برخلاف صورت سود و زیان، ارزش کامل سرمایه‌گذاری‌ها یا بدهی‌های بلندمدت در ترازنامه ظاهر می‌شود. نام “ترازنامه” از روشی گرفته شده است که سه حساب اصلی در نهایت تعادل و برابری با یکدیگر دارند. همه دارایی‌ها در یک بخش فهرست شده‌اند و مجموع آنها باید برابر با مجموع بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام باشد.

بیانیه P&L به یک سوال بسیار خاص پاسخ می‌دهد: آیا شرکت سودآور است؟ در حالی که حسابداران از بیانیه P&L برای کمک به سنجش صحت تراکنش‌های مالی استفاده می‌کنند – و سرمایه‌گذاران از بیانیه P&L برای قضاوت در مورد سلامت شرکت استفاده می‌کنند – خود شرکت می‌تواند اظهارنامه خود را برای اهداف سازنده بررسی کند. نظارت دقیق صورت‌های مالی نشان می‌دهد که کجا درآمد قوی است و کجا هزینه‌ها به طور موثر انجام می‌شوند، و عکس آن نیز صادق است. به عنوان مثال، یک شرکت ممکن است متوجه افزایش فروش اما کاهش سود شود و به دنبال راه حل‌های جدید برای کاهش هزینه‌های عملیاتی باشد.

سود در مقابل ارزش کل

بیانیه P&L سود خالص را نشان می‌دهد، به این معنی که آیا یک شرکت در رنگ قرمز یا سیاه قرار دارد یا خیر. ترازنامه نشان می‌دهد که یک شرکت واقعاً چقدر ارزش دارد، یعنی ارزش کل آن. اگرچه هر دوی این موارد کمی بیش از حد ساده شده‌اند، اما اغلب بیانیه P&L و ترازنامه توسط سرمایه‌گذاران و وام‌دهندگان تفسیر می‌شود. توجه به این نکته مهم است که سرمایه‌گذاران باید مراقب باشند که سود/سود را با جریان نقدی اشتباه نگیرند. ممکن است یک شرکت بدون ایجاد جریان نقدی سودآور عمل کند یا بدون تولید سود، جریان نقدی ایجاد کند.

نحوه محاسبه بیانیه‌ها

بیانیه P&L حسابداران را ملزم می‌کند که درآمد شرکت را در یک قسمت جمع کنند و تمام هزینه‌های آن را در قسمت دیگر جمع کنند. مبلغ کل هزینه‌ها از کل درآمد کسر می‌شود که منجر به سود یا زیان می‌شود. ترازنامه دارای چند محاسبات مختلف است که همگی به عنوان نمایش یک فرمول اساسی انجام می‌شوند:

Assets = Liabilities + Owner’s Equity

دارایی‌ها = بدهی‌ها + حقوق صاحبان سهام