مهاجرت به چین؛ چطور راهی کشور اژدهای سرخ شویم؟

پیش از این شما را با کشور چین و زبان چینی ماندارین آشنا کردیم. حالا چیزهای زیادی راجع به فرهنگ، تمدن و شرایط فعلی چین می‌دانید. در ادامه قصد داریم به شکلی صادقانه مزایا و معایب و همینطور شیوه‌های مهاجرت به این کشور را برشماریم. برای اطلاعات بیشتر در این خصوص، با خوبو همراه باشید.

آشنایی کلی با چین

کشور چین با نام رسمی جمهوری خلق چین، کشوری پهناور در شرق آسیا است. کشوری که با 1.4 میلیارد نفر جمعیت که پنج منطقه‌ی زمانی مختلف در آن جا دارند و با 14 کشور مرز خاکی دارد. چین با مغولستان و روسیه، بیش از چهار هزار کیلومتر مرز دارد که یک طولانی‌ترین اعداد بین هر دو کشوری در جهان هستند. کشور چین 9.6 کیلومتر مساحت دارد که باعث می‌شود سومین کشور بزرگ جهان باشد. 22 استان، پنج منطقه‌ی خودمختار و منطقه ویژه اداری (هنگ‌کنگ و ماکائو) در چین وجود دارد. پکن، پایتخت است و شانگهای دومین شهر مهم این کشور به حساب می‌آید.

چین را یکی از گهواره‌های تمدن بشری می‌دانند. به گونه‌ای که به لحاظ اختراع خط، تاسیس مدارس و بسیاری دیگر از جنبه‌های تمدن بشری، چین قدم اول را برداشته است. از همین رو فرهنگ چینی تا حد زیادی روی کشورهای همسایه یعنی کره، ژاپن، مغولستان و کشورهای جنوب شرقی آسیا نیز اثر گذاشته است.

وقتی جاده ابریشم به قصد تجارت در آسیا و اروپا از مبداء چین آغاز شد، مسئله باعث جهشی جدی در مناطق متعددی از جهان شد. به این صورت فرهنگ چینی در کنار محصولاتی نظیر ابریشم در تمام طول کمربند اوراسیا گسترش یافت. کنفوسیوس، فیلسوف شهیر چینی و اندیشه‌های او تا حد بسیاری فرهنگ کنونی چینی را در جنبه‌های متنوع از جمله سیاست ساخته است.

چین، برای چند هزاره عموماً مهمترین کشور جهان بود تا جایی که اروپایی‌های امپریالیست از راه رسیدند. طی قرن نوزده، چینی‌ها شکست‌های سختی از غربی‌ها متحمل شدند و در قرن بیستم توسط ژاپنی‌ها تحقیر شدند. با این حال چند دهه بعد از استقرار کمونیزم در چین، دوباره این کشور، خود را به عنوان قدرتی بسیار مهم مطرح کرده است. حالا چین یک مرتبه‌ی دیگر یکی از بزرگترین اقتصادهای جهان به شمار می‌رود.

مسئله‌ی مهاجران به چین

به طور تاریخی بیشتر مهاجرت‌ها به چین، مربوط به چینی‌های ساکن کشورهای مجاور بوده است. همینطور مهاجرت درون کشور، در چین رواج بسیار دارد. به‌طور بخصوص مردم طی دهه‌های اخیر از روستاها به شهرهای صنعتی مهاجرت کرده‌اند. برای مثال در آماری مربوط به 2015، بیش از 277 میلیون کارگر در کارخانه‌های چینی، مهاجران در داخل چین هستند که بیش از یک‌سوم کل کارگران را تشکیل می‌داد.

طی دهه‌ی اخیر به یُمن پیشرفت اقتصادی، مهاجرت از کشورهای دیگر به چین رونق یافته است.

مهاجرت به چین به لحاظ تاریخی

اگرچه از زمان رونق‌گیری جاده ابریشم مهاجرت و زندگی در چین برای مردم مناطق دیگر متداول بود، مسئله هیچوقت تبدیل به یک موج نشد. بعدها، در دهه هفتاد میلادی را می‌توان اولین مرتبه‌ای دانست که یک مهاجرت پردامنه به چین انجام شد؛ در این زمان حدود سیصد هزار ویتنامی که از جنگ در این کشور فراری بودند، وارد چین شدند. این افراد عموماً ریشه‌های مشترکی با چینی‌ها داشتند. از آن زمان، با رونق اقتصاد، امر مهاجرت یا کار و تحصیل در چین تا حدی تسهیل شده است. این بین بیشتر مهاجران مثلا هنگ‌کنگ را برای زندگی انتخاب می‌کنند.

مثلا در سال 2016، چین 1576 کارت اقامت دائم صادر کرد که دو برابر سال قبل از آن بود. با این حال، این عدد بسیار کمتر از 1.2 کارت اقامتی بود که همان سال ایالات متحده برای مهاجران ساکن‌شده صادر کرد. سال 2017، ساکنان خارجی در چین به ده هزار نفر رسید. چینی‌ها همینطور از سال 2019، دوباره فرآیند دریافت گرین کارت چینی را راه‌اندازی کردند.

حالا جامعه‌ای از آفریقایی‌ها نیز بخصوص در گوانگژو زندگی می‌کنند. از دهه نود با رونق اقتصادی، هزاران نفر بخصوص از کشورهای غرب آفریقا راهی چین شدند. آنها محله‌ی آفریقایی (Africatown) در جنوب چین دارند که حدود ده کیلومتر مربع وسعت دارد. بیشتر این افراد در کسب‌وکارها بومی که خود راه انداخته‌اند کار می‌کنند و در تجارت جهانی نقش ایفا می‌کنند. این جامعه حالا بزرگترین جامعه‌ی آفریقایی در تمام آسیا است و هر سال بر تعداد آنها افزوده می‌شود و حالا تا 500 هزار نفر تخمین زده می‌شوند. مسئله‌ای که با خشم مردم بومی و افزایش میزان جرم همراه بوده است.

دلایل مهاجرت به چین

• مهاجرت کاری، اصلی‌ترین دلیل مهاجرت افراد به چین است. سومین کشور بزرگ جهان که دارای دومین اقتصاد بزرگ هم هست، عدد تولید ناخالص داخلی چین، به 18 تریلیون دلار رسیده که عددی بسیار بزرگ است. آنها بزرگترین صادرکننده و دومین وارکننده‌ی بزرگ محصول در جهان هستند. رشد سریع اقتصادی طی دو دهه اخیر در چین به شکلی بوده که فراتر از پیش‌بینی کارشناسان بوده است. این به معنی رشد فرصت‌های شغلی و افزایش سطح رفاه در زندگی کارگری است. اگرچه در دوره‌ی کرونا و با سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ی قرنطینه در این کشور، سیر صعودی متوقف شد، دوباره رشد از سر گرفته شده است.
• چین (و تایوان و هنگ‌کنگ) دانشگاه‌های بسیار خوبی دارند و برای تحصیل محیط ایده‌آلی به حساب می‌آیند. از هزار دانشگاه برتر جهان، هشتاد مورد در چین و مناطق خودمختارِ آن قرار دارند. دوازده مورد از این دانشگاه‌ها، در جمع صد دانشگاه برتر جهان جا دارند. دانشگاه چینهوا در پکن که سه رئیس‌جمهور جمهوری خلق چین در آن درس خوانده‌اند، در رده‌ی شانزدهمین دانشگاه برتر جهان جا گرفته است. سیستم آموزشی در چین با تاکید بر رشته‌های مهندسی و ریاضی، سبب شده که چین دومین تولیدکننده مقالات علمی و تحقیقی در دنیا لقب بگیرد.
• هزینه زندگی و تحصیل در چین پایین است. این هزینه‌ها که بعداً به آنها خواهیم پرداخت، قابل قیاس با آمریکا و کشورهای اروپایی نیستند. آمارهای مختلف، میزان رضایتمندی مهاجران به چین را حدود پنجاه درصد اعلام می‌کنند. این عدد در قیاس با کشورهای اروپایی پایین است اما نسبت به چینِ چند دهه پیش که جایی برای مهاجر نبود نیز یک جهش بزرگ به نظر می‌رسد.
• چین، یکی از ده کشور مناسب برای ایرانیان جهت مهاجرت است. به هر حال روابط سیاسی دو کشور به گونه‌ای است که این مسیر باز باشد.
• برای کسانی که سرمایه‌ای دارند و قصد راه‌اندازی کسب‌وکار دارند هم چین گزینه‌ای جالب است. قوانین حمایتگر از صاحبان کسب‌وکار و همینطور مواد اولیه و نیروی کار ارزان سبب می‌شود که هزینه‌ی تولید پایین بیاید.

مهاجرت غیرقانونی به چین

مهاجرت غیرقانونی به چین، بیشتر از سمت شرق، از سمت مرز کره شمالی است. باتوجه به دشواری‌های زندگی در این کشور، مردم زیادی همواره در تلاش برای فرار از طریق مرزهای امنیتی این کشور هستند. بسیاری از این کره‌ای‌ها حالا در گوانگژو زندگی می‌کنند. البته از آنجا که چین رابطه‌ی بدی با دولت کره شمالی ندارد، بسیاری از این پناهنده‌ها را به کره شمالی بازمی‌گرداند.

به جز کره شمالی، شهروندان کشورهای افغانستان، سوریه، یمن و سومالی هم در سال‌های اخیر خود را به چین رسانده و درخواست پناهندگی کرده‌اند.

نظر مردم چین به مهاجران

بیش از یک میلیون خارجی در چین زندگی می‌کنند که البته کسر بسیار کوچکی از جمعیت این کشور است. شهروندان کره جنوبی، آمریکا و ژاپن عموم این جمعیت هستند که در بخش صادرات و واردات یا به عنوان متخصص در شرکت‌های مطرح چینی استخدام شده‌اند. نتایج یک تحقیق در چین نشان داده که 33 درصد مردم این کشور امیدوار به بیشتر شدن حضور خارجی‌ها در چین هستند. 25 درصد، میزان خارجی‌ها را زیاد می‌دانند و خواستار کاهش آنها شده‌اند. این بین، 42 درصد مردم هم شرایط فعلی را ایده‌آل دانسته‌اند. در واقع میزان اشتیاق مردم چین به افزایش تعداد مهاجران خارجی، از بسیاری کشورهای شرق اروپایی یا ژاپن بیشتر است.

مهاجرت به چین

فردی که در تلاش برای مهاجرت به چین است، نیاز به ویزای این کشور را دارد. بسته به اهداف از مهاجرت، برای دریافت ویزاهای متنوعی می‌تواند درخواست بدهد. هرکدام از این ویزاها شرایط خاص خود را دارند که باید مطابقت یابند. مهاجرت غیرقانونی یا پناهندگی به چین به طور کل پیشنهاد نمی‌شود. به لحاظ رواداری قوانین در خصوص پناهندگان، چین قوانینی حتی نزدیک به اتحادیه اروپا ندارد. به همین دلیل انتظار واکنش خوبی در این خصوص وجود نخواهد داشت. افرادی که غیرقانونی وارد چین شده یا بیشتر از موعد مانده‌اند، به جریمه یا بازداشت متهم می‌شوند. جریمه می‌تواند تا 2000 یوان و یا 10 روز بازداشت برسد.

با این حال قوانین برای کسانی که جهت مهاجرت به چین درخواست می‌دهند و ویزا تهیه می‌کنند، تا حدی راحت‌تر شده است. برای درخواست ویزای چین، نیاز به ارائه‌ی اصل پاسپورت، عکس رنگی، بلیت رفت و برگشت به چین، برنامه‌ی کامل سفر، دعوت‌نامه یا برگه‌ی رزرو هتل یا فرم درخواست دانشجویی است.

انواع ویزاها

فرد برای ورود به چین، به ویزا نیاز دارد. در واقع اگرچه ایران در حال حذف ویزا برای مسافران چینی است، چینی‌ها هنوز قدم مشابهی برنداشته‌اند. به همین دلیل باید با اخذ تائیدیه، برای سفر به چین اقدام کنید. چند نوع ویزا برای ورود به این کشور وجود دارد.

• نوع Z: برای علاقه‌مندان به کار و سرمایه‌گذاری.
• نوع M: برای علاقه‌مندان به امور تجاری بخصوص.
• نوع F: برای کسانی که به منظور کار، امور تجاری، امور غیرتجاری، تحقیق و پژوهش علمی و سمینارهای علمی آموزشی و امور ورزشی به چین دعوت می‌شوند.

ویزای تجاری

علاقه‌مندان به سرمایه‌گذاری در چین برای دریافت ویزای تجاری، باید مدارکی ارائه دهند:

• فرم تکمیل‌شده درخواست ویزای تجاری
• ارائه دعوت‌نامه تجاری از طرف یک مقام رسمی چین و یا همکار تجاری متقاضی
• پاسپورت معتبر با شش ماه اعتبار
• مشخص بودن محل اقامت فرد در چین

با اخذ چنین ویزایی، فرد می‌تواند همسر و فرزندان زیر 18 سال خود را نیز با خود به چین ببرد.

از طریق تحصیل

مهاجرت به قصد تحصیل در چین، یکی از دلایل اصلی شهروندان کشورهای دیگر، بخصوص کشورهای آسیایی است. دانشگاه‌های سطح بالایی در این کشور وجود دارد که از مهم‌ترین آنها می‌توان به دانشگاه چینهوا، پکن، ججیانگ و جیائو تونگ شانگهای اشاره کرد. این دانشگاه‌های نه‌تنها سطح بالایی به‌لحاظ علمی دارند، به لحاظ هزینه نیز انتظارات بسیار کمتری از دانشگاه‌های اروپایی و آمریکایی دارند. این دانشگاه‌ها در هر مقطع تحصیلی، دانشجو می‌پذیرند و باتوجه به هزینه‌های پایین، داوطلبان بسیاری هم دارند. از سمت دیگر اگر زبان چینی یاد بگیرید، می‌توانید در برخی دانشگاه‌های چینی به صورت رایگان تحصیل کنید. در غیر این صورت حتی در سطح لیسانس هم دانشگاه‌های چینی به انگلیسی آموزش را انجام می‌دهند. وزارت علوم ایران، 190 دانشگاه چینی را موردتائید قرار داده است.

از سمت دیگر، مهاجرت تحصیلی می‌تواند زمینه‌ساز اخذ اقامت در چین باشد. با این حال باید به این نکته توجه کرد که تنها با تحصیل در چین، نمی‌توان اقامت را اخذ کرد. فرد باید اقدام به تبدیل ویزای تحصیلی به ویزای کاری کند و شرایط حداقلی اقامت را به دست بیاورد.

برای تقاضای تحصیل در دانشگاه‌های چینی، نیاز به ارائه‌ی مدک زبان انگلیسی یا چینی است. حتی برای افرادی که مدرک زبان ندارند نیز شرایطی در نظر گرفته شده که بتوانند در موسسات یا دانشگاه‌های چینی اقدام به یادگیری و اخذ مدرک چینی یا انگلیسی کنند. مدرک مورد نیاز زبان چینی، Chinese Proficiency Test در کشورهای مختلف برگزار می‌شود. دانشگاه‌های مختلف با توجه به سطح علمی، به سطوح متفاوتی از این آزمون نیاز دارند. در خصوص زبان انگلیسی هم ارائه‌ی مدرک آیلتس یا تافل الزامی است.

دانشجویان در چین، طبق شرایط گوناگون، قادر به کار هفتگی بین ده تا سی ساعت هستند. هزینه تحصیل در مقطع کارشناسی، ارشد و دکترا در چین به ترتیب حدود سه، حدود چهار و حدود پنج هزار دلار است.

از طریق کار

متقاضیان می‌توانند برای دریافت ویزا جهت اقامت در چین به قصد کار اقدام کنند. برای این کار، فرد به ویزای سطح Z نیاز دارد. این، مستلزم آن است که دعوت‌نامه‌ای از سوی یک کارفرمای چینی ارائه شود. فرد، لازم است که رزومه و سوابق خود را برای موسسات کاریابی چین ارسال کرده باشد. موسسات کاریابی از طریق کارفرماها، افراد متخصص حرفه‌ای را برای کارها در این کشور انتخاب می‌کنند. فرد، باید تخصصی موردنیاز در چین، در حد حرفه‌ای داشته باشد تا مناسب این سیستم کاریابی باشد. برای مثال در زمینه‌های زیر، همینک نیاز به متخصص در چین حس می‌شود:

• مهندسی نفت و گاز
• مدیریت فروش
• فناوری اطلاعات
• بازاریابی
• حسابداری

همینطور تدریس زبان انگلیسی، به صورت خصوصی یا کار در موسسات یکی از گزینه‌های ایده‌آل برای خارجی‌ها به شمار می‌رود.

افراد جهت دریافت ویزای کار، عموماً ابتدا سه ماهه وارد این کشور می‌شوند. برای دریافت ویزای سه ماهه لازم است سوابق کاری و رزومه‌ی حرفه‌ای (ترجمه انگلیسی یا چینی)، فرم درخواست ویزای کار، عدم سوء پیشینه، پاسپورت، مجوز وزارت کار و امور اجتماعی چین و دو قطعه عکس ارائه شود. مدارک به اداره‌ی بازرگانی چین ارسال می‌شوند. این اداره، در صورت وجود شرایط، مجوز استخدام را برای یک منطقه‌ی خاص صادر می‌کند.

از طریق سرمایه‌گذاری

راهکارهای متنوعی در دولت چین برای مهاجرت به شکل سرمایه‌گذاری پیش‌بینی شده است که شامل معیارهایی از 500 هزار تا دو میلیون دلار هستند. این راهکارها خرید خانه، ثبت شرکت، کارآفرینی، خدمات تجاری و چیزهایی شبیه به این هستند. چینی‌ها با توجه به علاقه‌ای که به جذب سرمایه‌های خارجی دارند، راهکارهای متنوعی را برای جلب توجه سرمایه‌گذاران پیش‌بینی کرده‌اند. برای مثال در بخش‌های خدمات، بازیافت، حفاظت از محیط زیست، تولید مواد و تجهیزات و انرژی‌های تجدیدپذیر، آنها به طور بخصوص سرمایه‌گذاران را تشویق به حضور می‌کنند.

چیزی که این بین متفاوت از کشورهای دیگر است و باید آن را بدانید، این است که در نهایت مالکیت خصوصی به آن صورت که می‌شناسید در چین وجود ندارد. شما می‌توانید صاحب ملک شوید اما زمین متعلق به دولت است و نمی‌توانید صاحب آن شوید. با این حال بیش از یک میلیارد نفر در این کشور در حال کار با همین قانون هستند.

برای خرید ملک در چین، لازم است یک سال حداقل سابقه کار یا تحصیل در این کشور را داشته باشید و حداقل تا یک سال بعد، اقامت موقت را داشته باشید. محدودیت‌های دیگری نیز بنا بر قوانین هر شهر و منطقه وجود دارد. مثلا در شانگهای، متقاضی خرید ملک، باید با یک شهروند چینی ازدواج کرده باشد. قیمت هر متر خانه در پکن حدود شصت (8700 دلار) هزار و در شهرهای کوچک‌تر حتی کمتر از بیست هزار یوان (2900 دلار) است.

ثبت شرکت نیز در چین می‌تواند به صورت دفتر نمایندگی یا شرکتی مستقل باشد. با این حال، با وجود بزرگی بازار داخلی چین، مشکلاتی نیز در این نوع سرمایه‌گذاری وجود دارد که از آن جمله می‌توان به این موارد اشاره کرد: بروکراسی دست‌وپاگیر، ضعف قانون مالکیت فکری و بالا بودن نرخ مصادره اموال.

سرمایه گذاری در منطقه آزاد شانگهای

منطقه آزاد شانگهای، جایی است که دولت چین بخصوص برای سرمایه‌گذاران خارجی در نظر گرفته است. بخصوص افرادی که سرمایه‌ای محدود دارند، این منطقه را انتخاب می‌کنند. به موجب قانونی مربوط به سال 2006 قوانینی ویژه برای تجارت و داد‌وستد در این منطقه در نظر گرفت شده است. شرکت‌ها طبق یک سری قوانین با تاسیس و فعالیت در این منطقه، معاف از مالیات حداقل برای یکی دو سال اول هستند. حتی تسهیلاتی در نظر گرفته شده که نیاز به اجاره‌ی دفتر نباشد و دولت آن را تامین کند.

از طریق ازدواج

به دلایل متعدد، همیشه ازدواج با یک شهروند از کشور مقصد به قصد گرفتن اقامت، شیوه‌ای جالب‌توجه است. در خصوص چین، قوانین به گونه‌ای است که فرد باید ثابت کند به خاطر علاقه متقابل این ازدواج انجام می‌گیرد. حداقل سن ازدواج برای مردان در چین 22 و برای زنان 20 سال است. برای این منظور فرد باید ثابت کند مجرد است، تمکن ملی دارد و این ازدواج در یک دفتر رسمی ازدواج چین ثبت شده باشد.

پنج سال بعد از آغاز ازدواج، اگر واقعی بودن آن اثبات شود و فرد سالی 9 ماه در چین زندگی کرده باشد، می‌تواند برای اخذ اقامت دائم درخواست دهد. نکته‌ی دیگر این است که فرد باید طی این زمان به زبان چینی مسلط شده باشد. اگر در مدت ازدواج، زوج صاحب فرزند شده باشند، روند اخذ تابعیت سریع‌تر می‌شود. 

از طریق تولد فرزند

قوانین در این زمینه، در کشورهای متفاوت، با هم فرق دارند. برخی خون و برخی خاک را مدنظر می‌گیرند و برخی شرایط سخت‌تری را ارائه می‌دهند. برای مثال برخی کشورها حتی اگر تولد فرزند در حریم هوایی کشور حاصل شده باشد، فرزند را تبعه‌ی خود به حساب می‌آورند. چین از کشورهایی است که قانون خون را مدنظر قرار می‌دهد. فرزندی که از که از پدر و مادر چینی به دنیا بیاید، چینی است. با این حال متممی به قانون اضافه شده که شرایطی دیگر را برای چینی انگاشتن کودک به رسمیت شناخته است:

• اگر فرزند در چین به دنیا بیاید و پدر و مادرش نامشخص باشند یا تابعیت نامعلوم داشته باشند
• اگر فرزند در چین به دنیا بیاید و تابعیت مادر نامعلوم باشد. با این حال پدر چینی باشد و پدر و مادر قبل از تولد جدا شده باشند.
• اگر یکی از والدین کودک چینی باشد.

از طریق ویزای توریستی

این سوال در بیشتر کشورهای جهان، جواب منفی دارد. با این حال در چین، جواب به آن «شاید» است.

در تئوری احتمال چنین کاری وجود ندارد. وقتی مدت ویزای توریستی تمام می‌شود، باید چین را ترک کنید. با این حال قوانین در این خصوص چندان محکم نیستند. حتی با ویزای تمام‌شده در چین می‌توانید به کره جنوبی، تایلند یا هنگ‌کنگ سفر کنید. حتی تمدید ویزای توریستی هم چندان دشوار نیست.

از سمت دیگر، آنطور که یک شهروند کانادایی که در چین زندگی می‌کنند توضیح داده، می‌توان به راحتی با پرداخت مبلغی به یک شهروند چینی، ویزای او را صاحب کند و مدتی طولانی در این کشور به کار و زندگی پرداخت.

بهترین روش برای مهاجرت به چین

روش‌های متعدد مهاجرت به چین را بررسی کردیم. حالا این سوال پیش می‌آید که کدام شیوه مناسب‌تر است؟

در واقع مسئله به شرایط هرکس بستگی دارد. کسی در سن و شرایط تحصیل است و آنطور برایش بهتر است. یک نفر تخصصی موردنیاز در چین دارد و آن مسیر برایش بهتر خواهد بود. همینطور کسی دیگر ممکن است سرمایه‌ای داشته باشد که بتواند در این کشور مولد اقتصادی باشد.

شیوه‌ی سرمایه‌گذاری در کل راحت‌ترین شرایط را برای مهاجرت دارد. چینی‌ها علاقه‌مند به جذب سرمایه‌های خارجی هستند. پس اگر سرمایه‌ای مناسب دارید، این شیوه بسیار مفید واقع خواهد شد.

پس از آن به شیوه‌ی تحصیلی می‌توان اشاره کرد. دانشگاه‌های بسیار خوبی در چین هستند که هزینه‌ی تحصیل در آنها کمتر از کشورهای اروپایی و آمریکایی است.

اخذ و ارزش پاسپورت چینی

به لحاظ ارزش پاسپورت، پاسپورت چینی در رتبه‌ی 59 جهان قرار گرفته است. با این پاسپورت، قادر به ورود بدون ویزا به بیش از بیست کشور خواهید بود. در حالی که پاسپورت برخی کشورهای اروپایی اجازه‌ی ورود به بیش از 150 کشور جهان را دارند، باید گفت اعتبار پاسپورت چینی متوسط است.

افرادی که قصد دریافت پاسپورت چینی را دارند، باید شرایطی که پیشتر ذکر شده را داشته باشند تا در ابتدا اقامت موقت این کشور را اخذ کنند. برای تبدیل اقامت موقت به دائم و اخذ ویزا، فرد باید پنج سال سابقه‌ی کار در چین داشته باشد. اگر فرد در چین متولد شده باشد یا بستگانی چینی داشته باشد، روند دریافت پاسپورت تسریع می‌شود. در غیر این صورت باید در مدت مقرر در این کشور کار کرده و مالیات پرداخت کرده باشد و همینطور جرمی مرتکب نشده باشد.

یک نکته‌ی مهم در مورد اخذ پاسپورت چینی این است که این کشور تابعیت دوگانه را قبول ندارد. پس اگر قصد شهروندی چین را دارید، باید با تابعیت ایرانی خود خداحافظی کنید. همینطور برای این منظور یک سری آزمایش پزشکی هم در نهایت گرفته می‌شود تا از سلامت فرد اطمینان حاصل شود. شرایط متنوعی وجود دارد که با داشتن هرکدام، می‌توانید وارد این چرخه شوید. داشتن 500 هزار دلار سرمایه در چین، شغلی مهم، انجام کاری خاص و مهم در چین، همسر یا فرزند چینی، گذشتن پنج سال از ازدواج در چین و … برخی از این شرایط هستند.

گرین کارت یا کارت اقامت دائم چین

سرمایه‌گذار خارجی وقتی به مدت سه سال به کار و پرداخت مالیات در چین بپردازد، می‌تواند از وزارت امنیت ملی چین، درخواست کارت اقامت دائم با گرین کارت چینی کند. این مجوز اقامت، برای افراد زیر 18 سال، پنج ساله و برای افراد بزرگسال، 10 ساله خواهد بود. متقاضی، باید طی سه سال پیش از درخواست، حداقل سه ماه در سال در چین اقامت داشته باشد. فرد همینطور وقتی کارت را اخذ می‌کند، باید برای تمدید آن اقدام کند.

فردی که گرین کارت چینی را دارد، می‌تواند آزادانه و بی نیاز به ویزا، به این کشور رفت‌وآمد کند. همینطور هیچ محدودیتی برای اقامت تمام مدت فرد در این کشور وجود ندارد. البته یک سری شرایط برای این منظور وجود دارد. برای مثال فرد نباید سوءپیشینه داشته باشد، شغلی سطح‌بالا داشته باشد، تخصصی مورد نیاز داشته و همسر یا والد یک تبعه‌ی چین باشد.

هزینه زندگی در چین

چین در مجموع کشور گرانی به حساب نمی‌آید. از آنجا که تقریباً دولت قیمت همه‌چیزهای مصرفی را تعیین می‌کند، تلاش زیادی شده تا هزینه‌ها پایین نگه داشته شود. این ترفندی است که موجب می‌شود هزینه‌ی تمام‌شده‌ی تولید در کشور پایین بیاید و اینطور شرکت‌های بزرگ خارجی مجاب شده‌اند کارخانه‌های تولیدی خود را به چین منتقل کنند.

با این حال شاید مقیاس بهتر، این باشد که هزینه‌های زندگی در چین را با کشور خودمان مقایسه کنیم. با پایگاه داده‌ی وبسایت Expatistan  قادر به این کار هستیم. نکته‌ای که باید در ذهن داشته باشید، این است که کف حقوق در استان‌های چین 2,590 یوان است که به نرخ امروز (7500 تومان) معادل 19.5 میلیون تومان یعنی بیش از 2.3 برابر کف حقوق کارگری سال 1402 یعنی 8208300 تومان است.

در جدول زیر یک سری قیمت‌ها را در پکن که گرانترین شهر چین است، ذکر می‌کنیم:

موارد	هزینه در چین
کف حقوق ماهیانه	2,590 یوان
اجاره آپارتمان یک خوابه	15,453 یوان (دو خوابه در محله‌ی خوب) 4,613 یوان (یک خوابه در محله‌ی متوسط)
میانگین ماهیانه هزینه حمل و نقل عمومی	194 یوان
یک لیتر بنزین	هشت یوان
غذا در رستوران معمولی	45 یوان
کاپوچینو	35 یوان
یک پاکت سیگار مارلبرو	19 یوان
شیر، هر لیتر	12  یوان
تخم مرغ 12 عددی	15 یوان
پنیر، هر کیلو	41  یوان
هزینه میانگین قبوض، ماهانه	308 یوان



نقاط مثبت

• هزینه زندگی پایین
• امنیت اجتماعی
• امکان پیشرفت با توجه به اقتصاد قدرتمند
• نرخ پایین بیکاری
• کیفیت بالای تحصیلات و امکانات آموزشی
• تنوع اقلیمی
• تنوع غذایی
• حمل و نقل پیشرفته
• بورسیه‌های تحصیلی متنوع

نقاط منفی

• احتمال بالای بلایای طبیعی
• دشواری زبان چینی
• جمعیت بالای شهرها
• هوای آلوده‌ی شهرهای بزرگ
• اینترنت با محدودیت که در ابتدا، کار وفق‌پذیری را دشوار می‌کند
• تفاوت فرهنگی

مسئله‌ی ایرانیانِ چین

به طور تاریخی، ایرانیان در اقلیم چین زندگی کرده‌اند. اقوام ایرانی مثل پارسیان، سغدیان و تخاریان در آسیای میانه گاه به نقشه‌ای این کشور آمده‌اند. حتی همین حالا در شرق چین، گروه‌هایی زندگی می‌کنند که به زبانی با ریشه‌ی پارسی صحبت می‌کنند. طی سال‌های اخیر، موجی جدید از ایرانیان راهی چین شده‌اند که اگرچه تعدادشان زیاد نیست، تجربه‌های جالب خود را از زندگی در این کشور، به اشتراک گذاشته‌اند. یکی از این افراد، «امیر شیران» نام دارد که بسیار در فرهنگ این کشور حل شده است. او تجربیات خود را اینطور توصیف کرده است:

من امین شیران هستم؛ یک ایرانی ماجراجویی که عاشق زندگی کار و تحصیل  در شهر نان جینگ هستم. از سال 2016 تاکنون در نان‌جینگ زندگی کرده‌ام. نان‌جینگ هم مثل شهرم اصفهان، پایتخت قدیمی و شهر مشهور کشور چین است که تاریخ درخشان و تمدن انسانی غنی جذابیت خاصی به این شهر داده است. دید و بازدید و عبور از خیابان‌ها و کوچه‌های باستانی شهر نان‌جینگ واقعا برای من جالب است. غذاهای محلی با ظاهر و طمع متنوع واقعا پنجره جدیدی برای آشنایی بیشتر من با شهر جدیدم باز کرده است.

نان‌جینگ در منطقه محوری دلتای رودخانه یانگ تسه قرار گرفته که شبکه حمل و نقل آن بسیار پیشرفته است و بازار محلی آن سرشار از نیروی محرکه است. در اینجا نیروی بالقوه بزرگی می بینم. من با بررسی تقاضای بازار ایران، توانایی تولید در چین را بررسی و بازاریابی می کنم در عین حال روابط خوبی با مشتریانم برقرار کرده‌ام. اگر دوستان ایرانی از من بپرسند که نان جینگ چگونه شهری است؟ جواب من این است که نان‌جینگ مثل زادگاه دوم من و همچنین جایی مناسب کار و زندگی است.

وکیل مهاجرت برای مهاجرت به چین

قوانین چین برای مهاجرت تا حد زیادی پیچیده و دست‌وپاگیر هستند. در کل این کشور به بروکراسی اداری معروف است. اگرچه فرد با صرف زمان طولانی قادر است چم‌وخم قوانین دولت چین را فرابگیرد، توصیه می‌شود حتما از یک وکیل مهاجرت کاردان استفاده شود.

سوالات متداول در خصوص مهاجرت به چین